Cruiseschip vastgelopen bij eiland van film Cast Away
6 april 2026 10:11
Een klein cruiseschip is vastgelopen op een rif bij het eiland Monuriki in Fiji. Datzelfde eiland diende als het decor van de Hollywoodklassieker Cast Away uit 2000, waarin de hoofdpersoon, gespeeld door Tom Hanks, op een onbewoond eiland moet zien te overleven.
De Fiji Princess, met 30 passagiers en 31 bemanningsleden aan boord, liep zaterdag aan de grond bij Monuriki. Niemand raakte gewond. De opvarenden hoefden niet zo lang te wachten als Chuck Noland, de hoofdpersoon uit Cast Away. Die zat als een moderne Robinson Crusoë 4 jaar vast op het eiland.
De cruisepassagiers en hun bagage werden al dezelfde dag opgehaald door een veerboot, die ze samen met een deel van de bemanning naar Denarau bracht, een eilandresort bij het grootste eiland van Fiji.
Een Australisch bergingsbedrijf is ingeschakeld om het 55 meter lange schip los te krijgen. Dat is niet zonder risico vanwege de 20.000 liter diesel aan boord. Uit een eerste inspectie bleek dat het vaartuig flinke schade heeft opgelopen aan de achtersteven, maar de brandstoftanks lijken niet beschadigd.
"Het schip heeft sinds het vastlopen motorproblemen en heeft water gemaakt", zegt een woordvoerder van de scheepvaartautoriteit op Fiji. "Vanwege de ruwe zee en de hoge golven hebben we het schip nog niet veilig onder water kunnen inspecteren."
De omstandigheden maken het ook lastig om eventuele olielekkages te bestrijden. Er wordt gewacht met de berging tot de weersomstandigheden verbeteren.
Het eiland Monuriki maakt deel uit van de Mamanuca-eilandketen. Behalve de filmklassieker Cast Away werden er ook afleveringen van de realityshow Survivor opgenomen, de Amerikaanse versie van Expeditie Robinson.
De Fiji Princess is een schip van het bedrijf Blue Lagoon Cruises, vernoemd naar een andere filmklassieker. De reder prijst het schip in advertenties aan als "klein genoeg om zo dicht bij de kust te komen dat we het aan een kokospalm kunnen vastmaken, en u naar het strand kunt zwemmen".
Over de oorzaak van het incident, en of het zware weer daar iets mee te maken had, is nog niet bekend. De scheepvaartautoriteiten doen onderzoek.
Docenten kijken na met AI: slimme tijdsbesparing of risicovol?
6 april 2026 09:39
Niet alleen scholieren, ook docenten op middelbare scholen gebruiken kunstmatige intelligentie (AI), bijvoorbeeld om toetsen na te kijken. Daarbij gaat het niet alleen om antwoorden op meerkeuzevragen, maar ook om antwoorden op open vragen. Met tools als ToetsPers en ToetsTester kunnen docenten zelfs handgeschreven antwoorden laten controleren.
ToetsTester wordt op dit moment op zo'n vijftien middelbare scholen gebruikt. De nakijksoftware van een andere tool, Kwizl, wordt ingezet op zo'n 45 scholen. Dat blijkt uit cijfers van de bedrijven zelf.
Docenten hopen op deze manier minder tijd kwijt te zijn aan nakijken. Ook zeggen sommigen door de analyses van de AI-programma's meer zicht te krijgen op de vaardigheden van hun leerlingen.
Maar nakijken met AI is risicovol, zegt Felienne Hermans, hoogleraar vakdidactiek van de informatica aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. "Nakijken geeft docenten waardevolle informatie over hun leerlingen. Als je dat overlaat aan AI, verlies je een belangrijke didactische waarde."
Uitstel AI-wet
AI-nakijktools zijn in de afgelopen jaren op de markt gekomen. ToetsTester bestaat nu ongeveer een jaar. Kwizl bestaat al zo'n acht jaar, maar gebruikt pas sinds een paar jaar kunstmatige intelligentie voor het controleren van antwoorden.
Deze ontwikkelingen hebben de beleidsmakers ingehaald. Komende zomer zou het deel van de Europese AI-wet ingaan over toepassingen met een hoog risico. Hierbij gaat het ook om nakijken met AI in het onderwijs.
Maar onlangs werd de invoering van deze regels uitgesteld naar volgend jaar. Tot die tijd is het voor scholen en leveranciers aftasten wat wel en niet kan.
'Soort onderwijsassistent'
Heleen Ogier, docent Nederlands, gebruikt sinds vorig jaar mei regelmatig ToetsTester. In dit programma kun je handgeschreven teksten uploaden. Vervolgens zet ToetsTester de handgeschreven tekst om naar getypte tekst en beoordeelt het programma het antwoord.
"Het is een soort onderwijsassistent die een eerste schifting doet, waardoor je tijd overhoudt voor andere dingen", zegt Ogier. Het programma doet een suggestie voor een puntenaantal per antwoord op basis van de inhoud. "Ik houd dan tijd over om te kijken naar de formulering en ik bepaal nog steeds of ik het aantal punten terecht vind."
Ook aardrijkskundedocent Martin Bakker experimenteert met ToetsTester:
Daarnaast zijn de analysemogelijkheden van de tool een groot voordeel, vindt Ogier. "In een Excelbestand kun je zien welke vragen slecht worden gemaakt."
Ook de analyses van Kwizl geven veel inzicht in de vaardigheden van leerlingen, zegt Joost Verheugen, docent Nederlands. "Ik kan die analyse ook zelf maken, maar met dertig leerlingen is dat heel veel werk. Die tijd krijgen wij niet als docenten."
ToetsTester geeft bovendien nuttige feedback aan de docent, zegt Martin Bakker, docent aardrijkskunde. "Je wordt geconfronteerd met je eigen onduidelijke vragen of onvolkomenheden in je antwoordmodel."
'Geen tijdswinst'
Voor het nakijken van meerkeuzeantwoorden is AI prima, vindt hoogleraar Hermans. Maar voor antwoorden op open vragen vindt zij het gebruik van een nakijktool een slecht idee. Het is volgens Hermans belangrijk om als docent zélf na te gaan waarom leerlingen bij een vraag slecht scoren. "Met een AI-nakijksysteem verandert er iets in de relatie tussen docent en leerling. Je leert leerlingen kennen door na te kijken."
Daarnaast gelooft ze niet in het argument van tijdswinst. In de aankomende wet is human in the loop als belangrijke voorwaarde opgenomen. Oftewel: de mens gebruikt AI als hulpmiddel, maar houdt zelf de controle. Dat is een reden om helemaal geen AI te gebruiken, vindt Hermans. "Als je alles alsnog moet controleren, is het niet efficiënter."
Volgens de voorwaarden van de algemene verordening gegevensbescherming en de aankomende AI-wet is het toegestaan AI te gebruiken voor nakijken, laat het ministerie van Onderwijs weten. "De school blijft verantwoordelijk voor de beoordeling van het werk van leerlingen."
Mogen docenten dan ook de eindexamens in mei met AI nakijken? Cito en het College voor Toetsen en Examens laten weten dat ze daar niet over gaan. "De algemene lijn is dat de verantwoordelijkheid voor het nakijken en hoe dit te doen bij de school en de corrector ligt", aldus het College.
Duidelijkheid nodig
Ogier gebruikt ToetsTester alleen voor opdrachten of toetsen zonder cijfer. "Het moet wel ondersteunend blijven." Aardrijkskundedocent Bakker heeft tot nu toe alleen nog geëxperimenteerd met ToetsTester. Hij vindt het nog te vroeg om dit in de hele school te gebruiken.
Bakker hoopt dat er snel duidelijkheid komt over wat er mag met de AI-nakijkprogramma's. "Een instantie zou moeten zeggen: dit kun je doen, op die manier. Als je het overlaat aan de scholen, gaat het niet werken."
Wekdienst 6/4: Paasvuren in noorden en oosten van het land • Finales Euro Hockey League
6 april 2026 07:42
Goedemorgen! Vandaag worden net als gisteren in verschillende plaatsen in het land paasvuren ontstoken. En in Den Bosch zijn de finales van de Euro Hockey League.
Eerst het weer: het wordt een dag met veel zon. Vanmiddag ontstaan wat stapelwolken, maar het blijft wel overal droog. Bij een zwakke tot matige westenwind loopt de temperatuur op naar 11 tot 13 graden. De komende dagen is het zonnig en wordt het warmer.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Dit is er vannacht gebeurd:
De Verenigde Staten, Iran en een groep regionale bemiddelaars proberen op het laatste moment alsnog een staakt-het-vuren te bereiken, meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios.
De bemiddelaars proberen overeenstemming te bereiken over voorwaarden voor een bestand van 45 dagen, dat daarna kan leiden tot een permanent einde van de oorlog.
Volgens de bronnen van Axios is de kans klein dat binnen 48 uur een gedeeltelijk akkoord wordt bereikt. President Trump heeft dinsdagavond 20.00 uur Amerikaanse oostkusttijd (woensdagnacht 02.00 uur in Nederland) als deadline gesteld. Iran moet voor die tijd de Straat van Hormuz openen, anders zullen de Verenigde Staten de vitale infrastructuur aanvallen.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Voetbalclub PSV werd gisteren voor de 27ste keer landskampioen van Nederland. Dankzij puntenverlies van Feyenoord is de ploeg van Peter Bosz voor de derde keer op rij kampioen van de Eredivisie. Eindhoven vierde feest:
Fijne dag!
Pot voor arbeidsongeschikten vol, toch blijft politiek premie verhogen: 'Spookbelasting'
6 april 2026 07:18
Werkgevers en werknemers zijn niet blij dat het kabinet de arbeidsongeschiktheidspremie gebruikt om gaten op de begroting te dichten. In het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) zit op dit moment een reserve van zo'n 39 miljard euro. Toch is het kabinet van plan om de premie nog verder te verhogen.
"Het leidt bij ons en andere grote werkgevers tot gefronste wenkbrauwen", zegt een woordvoerder van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). "De verhouding is enorm uit de pas gelopen sinds 2020."
Werkgevers betaalden de afgelopen jaren steeds meer voor de arbeidsongeschiktheidspremie over het loon van werknemers, oplopend tot zo'n 7,6 procent dit jaar. Dat geld belandt in het Arbeidsongeschiktheidsfonds, waaruit bijvoorbeeld de WIA-uitkeringen worden betaald.
Het vermogen van het Arbeidsongeschiktheidsfonds is sinds 2017 flink gestegen, doordat er jaar op jaar meer geld binnenkomt dan dat eruit gaat:
De arbeidsongeschiktheidspremie is afgelopen jaren voor kabinetten een aantrekkelijke manier geworden om tekorten op de begroting te vullen. Zeker omdat andere opties, zoals de verhoging van de winstbelasting, politiek een stuk gevoeliger liggen.
Onderhandelaar weet niet wat 'Aof' is
Ook het kabinet-Jetten is van plan om de arbeidsongeschiktheidspremie te verhogen om andere zaken te kunnen betalen. Zo staat in de voorjaarsnota een verhoging van de premie ingeboekt om tegenvallende inkomsten van de zorgverzekeringen op te vangen.
In het coalitieakkoord was al eerder een andere verhoging aangekondigd, om een deel van de hogere defensie-uitgaven te financieren. Voor veel politici lijkt de arbeidsongeschiktheidspremie dan ook steeds meer een knop om aan te draaien om de begroting sluitend te krijgen.
Dat blijkt ook uit een saillant detail: aan de onderhandelingstafel van het coalitieakkoord was niet voor iedereen duidelijk wat de Aof-premie precies was. Eén van de onderhandelaars gaf later toe niet te hebben begrepen dat de letters a en o in 'Aof-premie', die die politicus net mede had verhoogd, staan voor arbeidsongeschiktheid.
Hoe zit het met de begroting?
Het verhogen van de arbeidsongeschiktheidspremie is vooral bedoeld om te voldoen aan de Europese regels voor het begrotingstekort. Want de overschotten van de Aof-premie mogen worden ingezet voor de tekorten elders op de begroting.
Die tekorten ontstaan als er aan andere zaken geld wordt uitgegeven. Mede daardoor liggen de inkomsten uit de Aof-premie al jaren miljarden hoger dan de uitgaven en raakt het arbeidsongeschiktheidsfonds steeds verder gevuld.
Maar doordat Nederland al tegen de grenzen aanschurkt van de Europese begrotingsregels kan het geld uit dat fonds niet worden uitgegeven aan "tegenvallers", zelfs niet als het gaat om tegenvallers op het gebied van arbeidsongeschiktheid.
Gemeentes verwachten dat de verhoging van de premie om de defensiekosten te kunnen betalen (de zogenoemde vrijheidsbijdrage) alleen al voor hen een extra tegenvaller van 34 miljoen euro gaat betekenen. "Op het oog zouden er ook andere alternatieven mogelijk moeten zijn dan dit via de arbeidsongeschiktheidspremie te incasseren", zegt een woordvoerder van de VNG.
Vakbond FNV keert zich ook fel tegen de manier waarop het kabinet de premie gebruikt. "Het kabinet is op zoek naar geld en kat nu de premie om tot een oneigenlijke belasting", zegt interim-voorzitter Dick Koerselman van FNV. "Het wordt gebruikt als een verstopte spookbelasting."
De FNV zegt zich maximaal te gaan inzetten om te voorkomen dat de arbeidsongeschiktheidspremie wordt gebruikt voor de zogenoemde vrijheidsbijdrage. Zeker omdat het kabinet ook het mes wil zetten in de hoogte van de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen.
Ook wil de vakbond dat de zeggenschap over sociale fondsen, zoals het arbeidsongeschiktheidsfonds, weer deels bij werkgevers- en werknemersorganisaties komt te liggen. "Het is tenslotte een verzekeringspremie die bedoeld is voor werknemers, het is óns geld", zegt Koerselman.
Massaclaim tegen de Belastingdienst
Intussen hebben zo'n 2500 werkgevers zich aangesloten bij een massaclaim tegen de Belastingdienst, om de volgens hen te veel betaalde premie van afgelopen jaren terug te halen. Ook enkele gemeentes doen hieraan mee.
Toch wil de VNG zich daar als koepelorganisatie niet bij voegen, omdat zij als overheid niet tegenover de landelijke overheid wil komen te staan. De VNG hoopt via bestuurlijk overleg het kabinet te bewegen af te blijven van de premie.
Grote sponsoren Londens festival weg om optreden Kanye West
6 april 2026 04:12
Twee grote sponsoren van een driedaags festival in Londen hebben zich teruggetrokken vanwege een gepland optreden van de Amerikaanse rapper Kanye West. Het gaat onder meer om de hoofdsponsor van het festival: frisdrankmerk Pepsi.
West, die zichzelf sinds enkele jaren Ye noemt, ligt al jaren onder vuur vanwege antisemitische uitspraken. Zo noemde hij zichzelf een nazi en bracht hij vorig jaar een nummer uit met de titel Heil Hitler.
Starmer
De 48-jarige rapper werd vorige week aangekondigd als headliner van het driedaagse rap- en r&b-festival in Londen. Premier Starmer van het Verenigd Koninkrijk zei gisteren dat het "zeer zorgwekkend" zou zijn als West op het festival zou optreden.
"Antisemitisme in welke vorm dan ook is afschuwelijk en moet krachtig worden bestreden waar het zich ook voordoet", zei Starmer tegen de Britse krant The Sun on Sunday. "Iedereen heeft de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat Groot-Brittannië een plek is waar Joodse mensen zich veilig voelen."
Naast Pepsi heeft ook bier- en whiskyproducent Diageo zich teruggetrokken. Dat bedrijf is bekend van merken als Johnnie Walker, Guinness en Captain Morgan.
Arnhem
West heeft de afgelopen jaren meerdere keren zijn excuses aangeboden, maar bracht vorig jaar toch het Hitler-nummer uit. Ook verkocht hij een T-shirt met een print van een hakenkruis. In januari publiceerde hij een excuusbrief in The Wall Street Journal, waarin hij schreef dat hij lijdt aan een bipolaire stoornis, die volgens hem verband houdt met een auto-ongeluk.
Dit voorjaar geeft Ye voor het eerst sinds 2014 weer optredens in Europa. Naast het festival in Londen staat hij op 6 en 8 juni in het Gelredome in Arnhem.
Nieuwe reddingspoging voor gestrande bultrug Timmy in de maak
6 april 2026 02:23
Er komt mogelijk een nieuwe reddingspoging om de voor de Duitse Oostzeekust gestrande bultrug te redden. Overwogen wordt om de walvis met een speciale catamaran van een Deens bergingsbedrijf naar de Noordzee te brengen.
Volgens de deelstaatminister van Milieu moet eerst een medisch rapport aantonen dat de bultrug nog enige kans heeft om te overleven. Daarna kan de catamaran, een schip dat geschikt is voor ondiep water, binnen twee dagen worden ingezet.
Als de reddingsactie doorgaat, dan zal worden geprobeerd om meterbrede banden voorzichtig onder het dier door te leiden. Daarna kan de bultrug worden opgetakeld en vervoerd richting de zee.
De bultrug, die in Duitse media Timmy wordt genoemd, strandde op 23 maart bij de badplaats Timmendorfer Strand. Na drie dagen wist het dier los te komen en weg te zwemmen, maar vorig weekend ging het opnieuw mis en kwam het vast te zitten in ondiep water bij Wismar.
Vorige week leek het erop dat het zoogdier daar zou doodgaan, omdat het te zwak is om op eigen kracht verder te zwemmen. Woensdag werden daarom alle reddingspogingen gestaakt.
Teken van leven
Afgelopen weekend gaf de walvis toch nog tekenen van leven: hij bewoog, maakte geluid en trilde met zijn staart. Ook is zijn ademhalingsfrequentie iets toegenomen.
Het ruim 12 meter lange dier heeft verwondingen, vermoedelijk door scheepsschroeven. Ook heeft het huidproblemen, mogelijk door contact met visnetten en door het lage zoutgehalte in het ondiepe water. Om het lijden te verzachten, houden hulpdiensten zijn huid nat met water.
Mocht het dier toch nog doodgaan, dan zal het kadaver naar het Meeresmuseum in Stralsund gaan.