Wekdienst 6/4: Paasvuren in noorden en oosten van het land • Finales Euro Hockey League
6 april 2026 07:42
Goedemorgen! Vandaag worden net als gisteren in verschillende plaatsen in het land paasvuren ontstoken. En in Den Bosch zijn de finales van de Euro Hockey League.
Eerst het weer: het wordt een dag met veel zon. Vanmiddag ontstaan wat stapelwolken, maar het blijft wel overal droog. Bij een zwakke tot matige westenwind loopt de temperatuur op naar 11 tot 13 graden. De komende dagen is het zonnig en wordt het warmer.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten?
Dit is er vannacht gebeurd:
De Verenigde Staten, Iran en een groep regionale bemiddelaars proberen op het laatste moment alsnog een staakt-het-vuren te bereiken, meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios.
De bemiddelaars proberen overeenstemming te bereiken over voorwaarden voor een bestand van 45 dagen, dat daarna kan leiden tot een permanent einde van de oorlog.
Volgens de bronnen van Axios is de kans klein dat binnen 48 uur een gedeeltelijk akkoord wordt bereikt. President Trump heeft dinsdagavond 20.00 uur Amerikaanse oostkusttijd (woensdagnacht 02.00 uur in Nederland) als deadline gesteld. Iran moet voor die tijd de Straat van Hormuz openen, anders zullen de Verenigde Staten de vitale infrastructuur aanvallen.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Voetbalclub PSV werd gisteren voor de 27ste keer landskampioen van Nederland. Dankzij puntenverlies van Feyenoord is de ploeg van Peter Bosz voor de derde keer op rij kampioen van de Eredivisie. Eindhoven vierde feest:
Fijne dag!
Pot voor arbeidsongeschikten vol, toch blijft politiek premie verhogen: 'Spookbelasting'
6 april 2026 07:18
Werkgevers en werknemers zijn niet blij dat het kabinet de arbeidsongeschiktheidspremie gebruikt om gaten op de begroting te dichten. In het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) zit op dit moment een reserve van zo'n 39 miljard euro. Toch is het kabinet van plan om de premie nog verder te verhogen.
"Het leidt bij ons en andere grote werkgevers tot gefronste wenkbrauwen", zegt een woordvoerder van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). "De verhouding is enorm uit de pas gelopen sinds 2020."
Werkgevers betaalden de afgelopen jaren steeds meer voor de arbeidsongeschiktheidspremie over het loon van werknemers, oplopend tot zo'n 7,6 procent dit jaar. Dat geld belandt in het Arbeidsongeschiktheidsfonds, waaruit bijvoorbeeld de WIA-uitkeringen worden betaald.
Het vermogen van het Arbeidsongeschiktheidsfonds is sinds 2017 flink gestegen, doordat er jaar op jaar meer geld binnenkomt dan dat eruit gaat:
De arbeidsongeschiktheidspremie is afgelopen jaren voor kabinetten een aantrekkelijke manier geworden om tekorten op de begroting te vullen. Zeker omdat andere opties, zoals de verhoging van de winstbelasting, politiek een stuk gevoeliger liggen.
Onderhandelaar weet niet wat 'Aof' is
Ook het kabinet-Jetten is van plan om de arbeidsongeschiktheidspremie te verhogen om andere zaken te kunnen betalen. Zo staat in de voorjaarsnota een verhoging van de premie ingeboekt om tegenvallende inkomsten van de zorgverzekeringen op te vangen.
In het coalitieakkoord was al eerder een andere verhoging aangekondigd, om een deel van de hogere defensie-uitgaven te financieren. Voor veel politici lijkt de arbeidsongeschiktheidspremie dan ook steeds meer een knop om aan te draaien om de begroting sluitend te krijgen.
Dat blijkt ook uit een saillant detail: aan de onderhandelingstafel van het coalitieakkoord was niet voor iedereen duidelijk wat de Aof-premie precies was. Eén van de onderhandelaars gaf later toe niet te hebben begrepen dat de letters a en o in 'Aof-premie', die die politicus net mede had verhoogd, staan voor arbeidsongeschiktheid.
Hoe zit het met de begroting?
Het verhogen van de arbeidsongeschiktheidspremie is vooral bedoeld om te voldoen aan de Europese regels voor het begrotingstekort. Want de overschotten van de Aof-premie mogen worden ingezet voor de tekorten elders op de begroting.
Die tekorten ontstaan als er aan andere zaken geld wordt uitgegeven. Mede daardoor liggen de inkomsten uit de Aof-premie al jaren miljarden hoger dan de uitgaven en raakt het arbeidsongeschiktheidsfonds steeds verder gevuld.
Maar doordat Nederland al tegen de grenzen aanschurkt van de Europese begrotingsregels kan het geld uit dat fonds niet worden uitgegeven aan "tegenvallers", zelfs niet als het gaat om tegenvallers op het gebied van arbeidsongeschiktheid.
Gemeentes verwachten dat de verhoging van de premie om de defensiekosten te kunnen betalen (de zogenoemde vrijheidsbijdrage) alleen al voor hen een extra tegenvaller van 34 miljoen euro gaat betekenen. "Op het oog zouden er ook andere alternatieven mogelijk moeten zijn dan dit via de arbeidsongeschiktheidspremie te incasseren", zegt een woordvoerder van de VNG.
Vakbond FNV keert zich ook fel tegen de manier waarop het kabinet de premie gebruikt. "Het kabinet is op zoek naar geld en kat nu de premie om tot een oneigenlijke belasting", zegt interim-voorzitter Dick Koerselman van FNV. "Het wordt gebruikt als een verstopte spookbelasting."
De FNV zegt zich maximaal te gaan inzetten om te voorkomen dat de arbeidsongeschiktheidspremie wordt gebruikt voor de zogenoemde vrijheidsbijdrage. Zeker omdat het kabinet ook het mes wil zetten in de hoogte van de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen.
Ook wil de vakbond dat de zeggenschap over sociale fondsen, zoals het arbeidsongeschiktheidsfonds, weer deels bij werkgevers- en werknemersorganisaties komt te liggen. "Het is tenslotte een verzekeringspremie die bedoeld is voor werknemers, het is óns geld", zegt Koerselman.
Massaclaim tegen de Belastingdienst
Intussen hebben zo'n 2500 werkgevers zich aangesloten bij een massaclaim tegen de Belastingdienst, om de volgens hen te veel betaalde premie van afgelopen jaren terug te halen. Ook enkele gemeentes doen hieraan mee.
Toch wil de VNG zich daar als koepelorganisatie niet bij voegen, omdat zij als overheid niet tegenover de landelijke overheid wil komen te staan. De VNG hoopt via bestuurlijk overleg het kabinet te bewegen af te blijven van de premie.
Grote sponsoren Londens festival weg om optreden Kanye West
6 april 2026 04:12
Twee grote sponsoren van een driedaags festival in Londen hebben zich teruggetrokken vanwege een gepland optreden van de Amerikaanse rapper Kanye West. Het gaat onder meer om de hoofdsponsor van het festival: frisdrankmerk Pepsi.
West, die zichzelf sinds enkele jaren Ye noemt, ligt al jaren onder vuur vanwege antisemitische uitspraken. Zo noemde hij zichzelf een nazi en bracht hij vorig jaar een nummer uit met de titel Heil Hitler.
Starmer
De 48-jarige rapper werd vorige week aangekondigd als headliner van het driedaagse rap- en r&b-festival in Londen. Premier Starmer van het Verenigd Koninkrijk zei gisteren dat het "zeer zorgwekkend" zou zijn als West op het festival zou optreden.
"Antisemitisme in welke vorm dan ook is afschuwelijk en moet krachtig worden bestreden waar het zich ook voordoet", zei Starmer tegen de Britse krant The Sun on Sunday. "Iedereen heeft de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat Groot-Brittannië een plek is waar Joodse mensen zich veilig voelen."
Naast Pepsi heeft ook bier- en whiskyproducent Diageo zich teruggetrokken. Dat bedrijf is bekend van merken als Johnnie Walker, Guinness en Captain Morgan.
Arnhem
West heeft de afgelopen jaren meerdere keren zijn excuses aangeboden, maar bracht vorig jaar toch het Hitler-nummer uit. Ook verkocht hij een T-shirt met een print van een hakenkruis. In januari publiceerde hij een excuusbrief in The Wall Street Journal, waarin hij schreef dat hij lijdt aan een bipolaire stoornis, die volgens hem verband houdt met een auto-ongeluk.
Dit voorjaar geeft Ye voor het eerst sinds 2014 weer optredens in Europa. Naast het festival in Londen staat hij op 6 en 8 juni in het Gelredome in Arnhem.
Nieuwe reddingspoging voor gestrande bultrug Timmy in de maak
6 april 2026 02:23
Er komt mogelijk een nieuwe reddingspoging om de voor de Duitse Oostzeekust gestrande bultrug te redden. Overwogen wordt om de walvis met een speciale catamaran van een Deens bergingsbedrijf naar de Noordzee te brengen.
Volgens de deelstaatminister van Milieu moet eerst een medisch rapport aantonen dat de bultrug nog enige kans heeft om te overleven. Daarna kan de catamaran, een schip dat geschikt is voor ondiep water, binnen twee dagen worden ingezet.
Als de reddingsactie doorgaat, dan zal worden geprobeerd om meterbrede banden voorzichtig onder het dier door te leiden. Daarna kan de bultrug worden opgetakeld en vervoerd richting de zee.
De bultrug, die in Duitse media Timmy wordt genoemd, strandde op 23 maart bij de badplaats Timmendorfer Strand. Na drie dagen wist het dier los te komen en weg te zwemmen, maar vorig weekend ging het opnieuw mis en kwam het vast te zitten in ondiep water bij Wismar.
Vorige week leek het erop dat het zoogdier daar zou doodgaan, omdat het te zwak is om op eigen kracht verder te zwemmen. Woensdag werden daarom alle reddingspogingen gestaakt.
Teken van leven
Afgelopen weekend gaf de walvis toch nog tekenen van leven: hij bewoog, maakte geluid en trilde met zijn staart. Ook is zijn ademhalingsfrequentie iets toegenomen.
Het ruim 12 meter lange dier heeft verwondingen, vermoedelijk door scheepsschroeven. Ook heeft het huidproblemen, mogelijk door contact met visnetten en door het lage zoutgehalte in het ondiepe water. Om het lijden te verzachten, houden hulpdiensten zijn huid nat met water.
Mocht het dier toch nog doodgaan, dan zal het kadaver naar het Meeresmuseum in Stralsund gaan.
Duitse mannen vinden tijdens paaseieren zoeken mogelijk zeer radioactieve stof
6 april 2026 01:16
Twee mannen in Duitsland zijn gisteren tijdens het zoeken naar paaseieren gestuit op een flesje met het opschrift 'Polonium-210'. Dat is een potentieel dodelijke en zeer radioactieve stof.
De mannen vonden het flesje in een tuin in Vaihingen an der Enz, ten noordwesten van Stuttgart. Na de vondst werd direct groot alarm geslagen. Het gebied rondom de tuin werd ruim afgezet en volgens Duitse media waren meer dan honderd hulpverleners ter plaatse. Ook een speciaal team voor stralingsincidenten en een deskundige die werkt in een kerncentrale werden opgeroepen.
Volgens de brandweer leek het flesje authentiek, omdat de tekst netjes en officieel was aangebracht. Ook zou het gewicht passen bij polonium-210, dat een relatief zware stof is. Het flesje is meegenomen voor verder onderzoek.
Dodelijk
Of polonium-210 daadwerkelijk in de flacon zat, is nog niet duidelijk. Uit eerste metingen aan de buitenkant van het flesje bleek geen verhoogde straling. Ook raakten de mannen die het flesje vonden niet gewond.
Polonium-210 heeft geen geur, kleur of smaak en is lastig te detecteren. Wie een kleine hoeveelheid inademt of binnenkrijgt, kan ernstig ziek worden of overlijden.
De stof kwam twintig jaar geleden wereldwijd in het nieuws toen de Russische oud-spion Alexander Litvinenko ermee werd vergiftigd. Hij kreeg de radioactieve stof toegediend in thee tijdens een ontmoeting met andere oud-Russische spionnen in een hotel in Londen, waarschijnlijk in opdracht van president Poetin. Enkele weken later overleed hij.
In het hart van Amerika's olie-industrie weet niemand meer waar hij aan toe is
5 april 2026 22:04
Olieprijzen gaan door het dak, benzineprijzen in de Verenigde Staten liggen ruim een derde hoger dan een maand geleden. Nu Amerika ruim een maand in oorlog is met Iran, is het ook voor de olieproducenten onzekerheid troef. Niemand die Trump kan lezen. "Winsten zijn beter dan een aantal weken geleden, maar alles kan morgen weer anders zijn."
Aan het woord is Stephen Robertson. Hij is vicepresident bij de Permian Basin Petroleum Association, de club van oliebedrijven in Texas en New Mexico. "Ik kijk elke tien minuten wel even op mijn telefoon, de prijsfluctuaties zijn groot." Het zijn onzekere tijden voor de olieboeren, wil hij maar zeggen.
Het hart van dat Amerikaanse olieveld ligt in het westen van Texas en is een van de grootste olieproducerende regio's in de wereld. Bijna de helft van de Amerikaanse olie wordt hier, met hulp van vele duizenden jaknikkers, uit de grond gepompt. Dankzij de hogere prijzen verdient de industrie daar nu goed geld mee. Maar niemand is echt blij met de oorlog, die Trump een "klein uitstapje" noemt.
Grenzen in zicht
In de toespraak die Trump deze week gaf aan de Amerikaanse bevolking kwam er geen heldere tijdlijn voor de oorlog. Duidelijkheid over zijn doelstellingen gaf Trump evenmin. Tegelijk probeert hij zijn handen van de Straat van Hormuz af te trekken, de door Iran geblokkeerde belangrijke zeestraat. Landen die afhankelijk zijn van olie uit die regio moeten hun eigen boontjes maar doppen, zei hij.
Koop olie van Amerika, we hebben genoeg, klinkt het daarbij vaak vanuit het Witte Huis. "We zijn de nummer 1 in olie", zei Trump eerder al in deze Golfoorlog. "We boren en produceren nu twee keer zoveel als welk ander land dan ook. En binnenkort is dat drie keer zoveel als welk ander land dan ook."
Dat is overdreven, maar Amerika is veel minder afhankelijk van het buitenland dan andere landen. De productie zit in de lift, maar de grenzen zijn in zicht. "In de afgelopen 15 tot 20 jaar zijn we gegroeid van minder dan één miljoen naar meer dan 6 miljoen vaten per dag", zegt Robertson. Die groei kwam door de opkomst van schalieolie. "Ik zie ons niet zomaar nog eens 5 miljoen vaten extra produceren."
Door de hogere prijs zijn projecten die eerder niet rendabel waren, dat nu misschien wel. Maar de impact van 'Hormuz' is te groot, de grillen van Trump te onvoorspelbaar. En dus komen olieproducenten in de regio nog nauwelijks in beweging. In een enquête van de centrale bank van Texas, de Dallas Fed, zei 69 procent van de grote olieproducenten de productie niet te zullen opvoeren.
Pieken en dalen
Kleinere producenten zijn enthousiaster, maar hun ruimte is beperkt. "Je kunt de productie altijd wat opvoeren", zegt Paul Kenworthy. De 77-jarige Texaan heeft twee olievelden en maakte de piek in olieprijzen na de Iraanse revolutie in 1979 mee, "rock 'n roll" volgens de olieveteraan. Maar hij weet evengoed hoe hard prijzen na zo'n piek weer kunnen dalen, zoals in de jaren 80.
"Geen enkel bedrijf, groot of klein, gaat grote investeringen doen op basis van de olieprijs op de korte termijn", aldus Kenworthy. Boren kost veel tijd en geld, niemand die weet of de prijs bij oplevering nog hoog genoeg ligt om winst te kunnen maken.
"Met de Golf van Mexico, of de Golf van Amerika, beschikt Amerika over enorme capaciteit", zegt Mark Mills van het Manhattan Institute in New York. "Maar geschikte arbeidskrachten zijn een beperkende factor. Je kunt hier niet opeens meer olie bestellen. In tegenstelling tot andere plekken is dit geen centraal geleide economie", zegt hij, verwijzend naar meer autoritair geleide oliestaten.
Geen uitweg
Trump schrapt intussen wel regels. Zo zijn smogbeperkende maatregelen op benzine deze zomer niet van kracht. Afgelopen week kwam Trumps Comité Bedreigde Diersoorten met een uitzondering die de olie- en gasindustrie ruim baan moet geven in de Golf van Mexico. Ook zet Trump na de ontvoering van president Maduro in op Venezolaanse olie.
"Goed voor de industrie nu, die hoge prijzen", zegt een van de aanwezigen bij een tailgate in Midland, een barbecue waar de olie-industrie samenkomt. "Tegelijkertijd: het kost ons juist meer om alles draaiende te houden. Uiteindelijk heb ik liever lagere brandstofprijzen, dat is ook beter voor de economie."
Of die wens uitkomt, is de vraag. Vier tot zes weken was Trumps tijdlijn aan het begin van de oorlog. Haast vijf weken later praat hij over nog twee of drie weken. Er is veel kapotgemaakt, het Iraanse regime sterk verzwakt. Maar een uitweg uit de oorlog heeft hij nog niet geschetst, de inzet van grondtroepen is niet van tafel.
Een duidelijk plan om de vrije doorvaart rond de Straat van Hormuz te herstellen lijkt Trump ook niet te hebben. Daardoor blijven de prijzen voorlopig hoog, denken de olieproducenten. "Hoe lang en hoog? Dat weet niemand", zegt handelaar Kenworthy. "Onmogelijk te voorspellen."